Rudi kwenye kamusi

Chew i Yappa

Gambia na eneo la Senegambia; jina la Kiwolof lenye tahajia kadhaa

Asili na viungo

Chew i yappa ni kitoweo cha nyama cha Gambia kinachotolewa pamoja na wali mweupe. Nyama ya ng’ombe hutumiwa mara nyingi, lakini matoleo ya nyumbani yanaweza kutumia kondoo, mbuzi au nyama nyingine. Nyama huchemshwa polepole katika msingi wa vitunguu, nyanya, kitunguu saumu, pilipili na viungo hadi ilainike. Tahajia chew, chewi, chu na ceew zinaonyesha njia tofauti za kuandika jina linalotumiwa Senegambia.

Nyama ya mchuzi, wali kando

Katika mapishi namba 10435, nyama hutiwa viungo na kukaangwa ipate rangi kabla ya kuunganishwa na vitunguu vilivyolainishwa, nyanya iliyokolezwa, nyanya mbichi na karoti au pilipili tamu za hiari. Mchuzi hupunguzwa na kutolewa juu ya wali uliopikwa kando. Kutenganisha wali na mchuzi ni alama muhimu ya kuitambua.

Vyakula vinavyofanana

Chew i yappa si benachin, ambamo wali hupikwa ndani ya sufuria yenye viungo. Pia si chew i kong, ambayo msingi wake ni kambare na mafuta mekundu ya mawese. Inaweza kushiriki mbinu na vitoweo vingine vya nyanya, lakini jina, namna ya kutolewa na muktadha wa Gambia vinaipa utambulisho wake.

Kupata nyama laini

Kaanga nyama kwa mafungu madogo, lainisha vitunguu bila kuvichoma, kisha pika kwa kufunika hadi nyama iwe laini. Kufunua mwisho wa upishi hukoleza mchuzi. Pilipili nzima inaweza kuondolewa; iliyokatwa husambaza ukali zaidi. Rekebisha chumvi baada ya mchuzi kupungua, hasa ukitumia mchuzi uliokolezwa.

Aina na vizio

Mapishi yaliyounganishwa hayana kiziuo kikuu cha lazima. Mafuta ya karanga, mchemraba wa mchuzi au pambo vinaweza kubadilisha hali hiyo na lazima vikaguliwe. Yappa humaanisha nyama katika jina hili, lakini hailazimishi kipande au mnyama mmoja kwa kila nyumba.