Shaiyah
Sudan Kusini
Nyama inayochemshwa kisha kutiwa rangi
Shaiyah ni maandalizi ya nyama yanayojulikana Sudan Kusini na hutolewa katika milo ya kawaida na mikusanyiko ya familia. Alama yake ya vitendo si kiungo kimoja cha lazima bali hatua mbili: nyama huchemshwa taratibu pamoja na kitunguu na viungo hadi iwe laini, kisha maji yaliyobaki hupunguzwa kabla ya kukaangwa kwa muda mfupi. Kondoo, ng’ombe au mbuzi yanaweza kutumiwa kulingana na desturi ya familia na kipande kilichopo. Kichocheo kilichounganishwa kinatumia bega la kondoo lisilo na mfupa na kinaandika toleo moja lililopimwa bila kudai kwamba shaiyah zote za eneo ni sawa.
Kudhibiti hatua mbili za kupika
Vipande vilivyo sawa husaidia nyama kuiva pamoja. Wakati wa kuchemsha, maji kidogo hutoa joto lenye unyevunyevu; ongeza mengine tu ikiwa sufuria inakauka kabla nyama kuwa laini kabisa. Jani la bay likitumika liondolewe kabla ya kutumikia. Kuanza kukaanga kunahitaji maji mengi yawe yamekwisha, kwa sababu mafuta mengi katika mchuzi wenye maji hayatoi rangi inayotakiwa. Geuza vipande ili pande kadhaa zipate rangi bila kuunguza kitunguu. Muda hubadilika kwa aina ya mnyama, kipande, umri, ukubwa na mfupa, hivyo kubadili nyama kunahitaji kukagua upya ulaini na kuiva ndani.
Kutumikia, tofauti na utambulisho
Tumikia shaiyah ikiwa moto pamoja na vitunguu na majimaji yake, huku nafaka, mkate bapa, mboga au saladi zikiandaliwa kando. Limao kijani linaweza kutoa uchachu wa mwisho na pilipili ibaki ya hiari. Isichanganywe na nyama iliyochomwa moja kwa moja juu ya makaa wala kitoweo kilichoachwa na mchuzi mwingi: kuchemsha hadi laini kisha kutiwa rangi ndiyo maana ya ingizo hili. Shaiya na Shayya ni tahajia za karibu. Msingi huu hauna kizio kikuu cha lazima, lakini mchemraba wa supu, mchanganyiko wa viungo na kila kisindikizo vikaguliwe.